«Дагы бир белгилей кетчү жагдай, Айэркен Саймаитинин тек-жайына байланыштуу жагдайларды иликтөө жана маалыматтарды текшерүү боюнча убактылуу депутаттык комиссиясынын бардык отурумдары ачык өтүп, өлкөдөгү көпчүлүк жалпыга маалымдоо каражаттарында кеңири чагылдырылып, айрым массалык маалымат каражаттарды жыйынды түз алып көрсөткөн».

Кыргызстандан миллиондогон долларды чыгарып кетүүгө аралашкан, кытайлык уйгур улутундагы ишкер Саймаитинин өлүмүнө байланыштуу жагдайларды териштирүү үчүн 2019-жылдын ноябрында Талант Мамытов жетектеген депутаттык комиссия түзүлүп, ал ишин 2020-жылдын июнь айында жыйынтыктаган. Комиссиянын корутундусу парламенттин 18-июндагы отурумунда талкууланган жана токтом кабыл алынган.

Комиссиянын отурумдарында жана корутундусуна Саймаити менен байланышы бар деп айтылып келаткан Мамлекеттик бажы кызматынын жетекчисинин мурдагы орун басары Райымбек Матраимовдун ысымы аталган эмес. Ошондой эле комиссия «иликтөөчү журналист Али Токтакунов Саймаитиден 100 миң доллар пара алган» деген эки адамдын күмөндүү көрсөтмөсүн жарыялаган.

Мындай тыянак коомчулукта Талант Мамытов жетектеген утурумдук комиссиянын ишинен күмөн санаган пикирлерди жараткан.

2019-жылдан бери «Азаттык» радиосу, «Уюшкан кылмыштуулукту жана коррупцияны иликтөө долбоору» (OCCRP) жана анын Кыргызстандагы өнөктөшү «Kloop» маалымат агенттиги чогуу бир катар журналисттик иликтөөлөрдү жарыялаган.

Матраимовго байланышкан ишти учурда УКМК тергеп жатат. 9-декабрда АКШнын Финансы министрлиги Райымбек Матраимовду «Магнитский» санкциясын киргизген. 49 жаштагы Матраимов 1997-2017-жылдары Кыргызстандын Мамлекеттик бажы кызматында иштеген. Ал 2015-2017-жылдары бул мекеменин төрагасынын орун басары болгон. 8-декабрда Кыргызстандын Финансы министрлиги маалымдагандай, ал мамлекетке жалпысынан 773 миллион сом төктү.

Cүрөт интернеттен алынды

 Жогорку Кеңеш жаңы ноутбуктарды жана жыйындар залына керектүү жабдууларды сатып алуу үчүн 11,6 миллион сомго тендер жарыялады. Бул маалыматты парламенттин маалымат кызматынын жетекчиси Индира Куралбекова тастыктады.

“5-6-октябрьда Жогорку Кеңештин имаратындагы бардык техника, жабдуулар талкаланган. Алып кеткендер дагы болгон. Жыйындар залында депутаттардын алдында турган ноутбуктар түз эфирди камсыздоочу мониторлор, серверлер жок кылынган. Алардын баарын кайра алуу максатында тендер жарыяланып, мамлекеттик сатып алуулар порталына илинди”, — деди Индира Куралбекова.

Тендердеги маалыматка караганда, Жогорку Кеңеш 143 ноутбук, 12 LED-монитор, 54 персоналдык компьютер жана 47 принтер сатып алууну пландап жатат.

Эске салсак, быйылкы парламенттик шайлоонун жыйынтыгына нааразы болгондор 6-октябрга караган түнү “Ала-Тоо” аянтына митингге чыккан. Айрымдары Жогорку Кеңештин имаратына кирип, талкалап, бир топ зыянга учураткан.

Сүрөт интернеттен алынды

Маалыматка ылайык, жыйындын күн тартибинин долбоору (өзгөртүүлөр болушу мүмкүн):

Кыргыз Республикасынын Эмгек жана социалдык өнүктүрүү министринин кызмат ордуна Ализа Карыпбековна Солтонбекованы дайындоого жактыруу үчүн Премьер-министрдин сунушу (Конституциялык мыйзамдар, мамлекеттик түзүлүш, сот-укук маселелери жана Жогорку Кеңештин Регламенти боюнча комитет, Социалдык маселелер, билим берүү, илим, маданият жана саламаттык сактоо боюнча комитет);

2. “Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин комитеттеринин курамдарын бекитүү жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин 2015-жылдын 6-ноябрындагы № 17-VI токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу” Жогорку Кеңештин токтомунун долбоору(депутаттар________ жөнүндө)(Конституциялык мыйзамдар, мамлекеттик түзүлүш, сот-укук маселелери жана Жогорку Кеңештин Регламенти боюнча комитет);

3.“Кыргыз Республикасынын курулуш чөйрөсүндөгү айрым мыйзам актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө” (“Шаар куруу жана архитектура жөнүндө” Мыйзамга, Турак жай кодексине, Жер кодексине) Мыйзамдын долбоору (үчүнчү окууга киргизилет) (демилгечилер – депутаттар Конушбаев Т.К., Чойбеков Р.Н., Кыдыралиев У.Т., Алимбеков Н.К., Тотонов Н.Т., Баймуратов К.Ш., Ормонов У.З., Жутанов А.Т.) (Транспорт, коммуникациялар, архитектура жана курулуш боюнча комитет);

4. “Кыргыз Республикасынын 2020-жылга республикалык бюджети жана 2021-2022-жылдарга болжолу жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу” Мыйзамдын долбоору (биринчи окууга киргизилет) (демилгечи – Өкмөт, 30.10.20дагы № 529 токтом) (Бюджет жана финансы боюнча комитет);

5. “Кыргыз Республикасынын 2021-жылга республикалык бюджети жана 2022-2023-жылдарга болжолу жөнүндө” Мыйзамдын долбоору (биринчи окууга киргизилет) (демилгечи – Өкмөт, 30.09.20дагы № 505 токтом) (бардык комитеттер);

6. “Кыргыз Республикасынын Бюджеттик кодексине өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө” Мыйзамдын долбоору(биринчи окууга киргизилет) (демилгечи – депутат Маматалиев М.А.) (Бюджет жана финансы боюнча комитет).

Cүрөт www

«Жалпы чыгым аныкталып бүткөндөн кийин канчасын өзүбүздүн кызматташтар оңдойбуз деп демилге кылып жатышат. Макул болгон депутаттарга өз кеңселерин оңдоого берип, эртерээк ишке чыгабыз. Ошол эле учурда оңдоп берели деген демөөрчүлөр да чыгып жатат», — деди Мамытов.

Бишкекте 4-октябрдагы парламенттик шайлоонун баштапкы жыйынтыгына каршы нааразылык акциясы өтүп, 6-октябрга караган түнү президенттин жана парламенттин имараты талкаланган. Депутат Акылбек Жапаров оңдоо иштерине 450 миллион сом кетерин айткан, бирок кийин президенттин милдетин аткаруучу өкмөт башчы Садыр Жапаров анын сөзүн четке кагып, 10 миллион сомго жетпеген акча талап кылынарын билдирген.

Сүрөт интернеттен алынды

Буга чейин ушул эле күнкү жыйында Канатбек Исаев президенттик шайлоого талапкер болуп жаткандыгына байланыштуу төрагалык кызматтан баш тартканын жарыялаган. Өткөн аптада Канатбек Исаевди төрагалыктан кетирип, ордуна Талант Мамытовду коюу боюнча депутаттар кол топтоп жатканы кабарланган.

Талант Мамытов — президенттин милдетин аткарып жаткан премьер-министр Садыр Жапаровдун саясаттагы эң жакын үзөңгүлөштөрүнүн бири.

Мыйзам боюнча президенттин милдетин аткарып жаткан премьер-министр Садыр Жапаров президенттикке талапкер болуп калса, анын ордуна спикер президенттин милдетин аткарып калат.

Сүрөт www

Эскерте кетсек, Жогорку Кеңештин сайтына хакердик чабуул жасалган.

Сүрөт www

Буга чейинки жетекчи Ибраим Нуракун уулу 14-октябрда өз ыктыяры менен арыз жазып кызматын тапшырган.

Парламенттин маалымат кызматынын буга чейинки жетекчиси Ибраим Нуракун уулу 14-октябрда өз ыктыяры менен арыз жазып кеткен. Кийин ал Канатбек Исаев менен иштеше албаганын фейсбук баракчасына жазды.

Сүрөт интернеттен алынды

Саясатчы Турсунбай Бакир уулу премьер-министрдин ишине депутаттар жолтоо болуп жатканын белгиледи. Ошондой эле ал депутаттар шайлоого катыша тургандыгын айтып, депутаттардын тарап кетишин сунуштады.

Сүрөт интернеттен алынды

5-октябрда Бишкекте парламенттик шайлоонун жыйынтыгына нааразы болгон партиялардын тарапкерлери нааразылык акциясына чыгышкан. Кечке жуук милиция акциянын катышуучуларын күч менен таратып, ортодо кагылыш болгон. Баш калаанын борбордук бөлүгүндө кагылыштар түнү бою уланды.

Ушундай иш-чаралардын жүрүшүндө Ош облусунун Кара-Кочкор айыл өкмөтүнө караштуу Ак-Кыя айылында 2020-жылдын 4-октябрында Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо күнүнө карата кайсыл бир саясий партиянын өкүлдөрү добуш сатып алуу үчүн акча таркатып жүргөндүгү жөнүндө маалымат келип түшкөн.
Аталган маалымат Ош ОИИБнын Кылмыштарды жана жоруктарды каттоонун бирдиктүү реестрине катталды. Алгачкы тергөөнүнүн жүрүшүндө 2020-жылдын 1-октябрь күнү саат 22:15 чамасында малымааттардын электрондук журналына катталып, Кыргыз Республикасынын ЖКнин 192-бер. 1-бөл., негизинде сотко чейинки өндүрүш иши ачылып, тиешелүү кызматкерлерге тапшырмалар берилген.
Тийиштүү иш-чаранын жүрүшүндө , Кара-Кочкор айыл аймагынын тургундары, 26-жаштагы Ау.А, К.Т, С.Ж, Б у.Д, Б.С жана З у.А биргеликте, 26 –жаштагы А.М ге Кара-Кочкор айыл аймагынын тургуну 53-жаштагы К.Ага 2020-жылдын 4-октябрында боло турган Кыргыз Республикасынын Жогорку Кенешинин депутаттарын парламенттик шайлоосуна талапкер болуп жаткан “Республика” саясий партиясына добуш берүү үчүн 20 000 (жыйырма миң) сом акча жана шайлоо күнү ошол аталган акчага дагы кошумча берилээрин айтып акча тапшырышкандыгы маалым болду жана аталган акча каражаты тергөө кызматы тарабынан далил буюм катары алынды. Топтолгон материалдын негизинде тергөө иштери жүрүп жатат.

Маалыматка ылайык, журналисттер 80 жылдык тарыхка ээ кыргыз парламентинин баскан жолу, анын ичинен Жогорку Кеңештин VI чакырылышынын ишмердүүлүгү менен таанышты.

Белгилей кетсек, 2020-жылдын 4-октябрында Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо өтөт. Ага дүйнөнүн көптөгөн өлкөлөрүнөн байкоочулар катышат. Андан тышкары чет мамлекеттерден Жалпыга маалымдоо каражаттарынын өкүлдөрү да чакырылган.

Сүрөт www

Анын айтымында, Жогорку Кеңештин депутатынын статусу жөнүндө жана Регламенти жөнүндө мыйзамдарга ылайык, ЖК депутаттары жаңы чакырылыштагы депутаттар ант берип, кызматына киришкенге чейин эмгек акысын үзгүлтүксүз алышат.

«Депутаттар жыйынга чогулбай эле маяна ала береби деген сөздөр да айтылууда. Жогорку Кеңештин депутаттары шайлоо өнөктүгү учурунда парламенттин трибунасын өз партиясынын кызыкчылыгы үчүн колдонуудан карманып, бир ай бою региондордо эл менен жолугуу чечимин кабыл алган. Башкача айтканда, алар эл өкүлчүлүк милдетин толук аткарып жатышат. Эгер өнөктүк учурунда Жогорку Кеңештин кезексиз жыйынын өткөрүү муктаждыгы пайда болсо, ЖК депутаттары 24 сааттын ичинде чогулууга даяр», — деп жазат Нуракун уулу.

Ал Жогорку Кеңештин баардык чыгымдары толугу менен мыйзамдарда белгиленген нормалар менен гана жүргүзүлөөрүн белгиледи.

Сүрөт интернеттен алынды

Маалыматка ылайык, ачылыш саат 10:00дө башталган. Саат 10.10до депутаттар кайрадан 3-сентябрга чейин эс алууга кетишти.

30-июнда VI чакырылыштагы Жогорку Кеңештин жетинчи сессиясы ишин аяктаган. Анын алдында 30-июндагы кезексиз сессиясында парламент төрагасы Дастанбек Жумабековдун билдиргенине караганда бул сессияда парламент 136 мыйзам, 614 токтом кабыл алды.

Сүрөт интернеттен алынды

Парламенттин басма сөз кызматы билдиргендей, өлкөдөгү коронавирус пандемиясына байланыштуу бул жылы документтерди кабыл алуу онлайн режимде жүргүзүлөт.

Төмөндө көрсөтүлгөн документтер сүрөткө тартылып, 2020pressa@gmail.com.дарегине дарегине жиберилүүгө тийиш.

Уюмдун расмий бланкасына жазылып, жетекчинин колу коюлган аккредитациялоо боюнча арыз Жогорку Кеңештин Аппаратынын жетекчиси Сабырбеков Алмазбек Амангелдиевичтин атына берилет.

1. Аккредитациялоо боюнча арызда төмөндөгү маалыматтар камтылууга тийиш:

• ЖМКнын толук аталышы, анын ичинде:

• Басылма ээсинин, же басып чыгаруучунун аты-жөнү;

• Нускасы;

• Басылманын мезгилдүүлүгү;

• ЖМКнын жайгашкан жери;

• Таралуу региону;

• Почта дареги (анын ичинде индекси);

• Иш телефондорунун, факсынын номери;

• Электрондук почтанын дареги

2. Мурда аккредитацияланган ЖМКлар аккредитациясын узартуу үчүн арыздын сүрөткө тартылган көчүрмөсүн жиберип, ошондой эле мурда берилген аккредитациялык карточкасын чиби менен кошо тапшыруулары керек (аккредитациялык карточкаларды кайсыл күнү тапшыруу тууралуу 0558 50 00 77 телефону аркылуу макулдашса болот).

3. Мурда аккредитацияланган ЖМКлардын жаңы журналисттерин аккредитациялоо үчүн төмөндөгү маалыматтар көрсөтүлүүгө тийиш:

• аккредитацияланып жаткан журналисттин аты-жөнү;

• паспорттук маалыматтары;

• расмий, же туруктуу псевдоними;

• ээлеген кызматы;

• жумуш жана уюлдук телефонунун номери;

• түстүү сүрөтү(3×4 см — көчүрмөсү эмес, жакшы сапаттыгы сүрөттүн түп нускасы);

• Анкеталык маалыматтары (резюме);

4. Биринчи жолу аккредитациядан өтүп жаткан ЖМКлар ЖМК жөнүндөгү маалыматты (пункт 1), ошондой эле кызматын көрсөтүү менен (журналист, техникалык кызматкер) бардык кызматкерлердин маалыматтарын (пункт 3) кошо тиркеп, Жогорку Кеңештин Аппарат жетекчисинин атына арыз жазышат.

Документтерди кабыл алуу 2020-жылдын 31-августуна чейин жүргүзүлөт. 

Вакант мандаты КСДП тизмесинде турган кезектеги талапкер Сталбек Молдалиевге тапшырылды. «Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеӊешинин депутатынын статусу жөнүндө» мыйзамдын талабына ылайык, Жогорку Кеӊештин депутаты парламентте ант бергенден кийин өзүнүн ыйгарым укуктарын расмий түрдө аткарууга киришет.

Эске салсак, Жогорку Кеңештин мурдагы төрагасы Чыныбай Турсунбеков 6-июлда 60 жаш курагында пневмониядан улам көз жумган.