Жапаров өзүнүн билдирүүсүндө Турдакун Усубалиевдин автоунаасын алуу сыймык экендигин, бирок аны музейге тапшырууну ылайык көргөндүгүн жазган.

«Кочкор жергесинен келген Бакай аттуу мекендешибиз Турдакун Усубалиевдин автоунаасын мага белекке тартуулады. «00-01 ФИА» номерлүү автоунаа 1970-жылы Турдакун Усубалиевге берилген экен. Темир тулпар бир нече жыл тебилип, кийин соңунда Кочкордогу жердештеринин колунда көздүн карегиндей сакталып турган. Мени суктандырганы, унаа дале жапжаңы, жакшы каралган. Кадимкидей от алып, тепсең Турдакун Усубалиевдин учурундагыдай эле зуулдайт.

Дөөтү деген дөөтү, Кыргызстанды 1961-жылдан 1985-жылга чейин башкарган кишиден калган таберик буюмдун рулун кармап, ырымга ары-бери айландырып турганымда, өлкөбүздүн бир үзүм тарыхы көз алдыма элестей түштү. Бул автоунаа өмүрү жана ишмердиги биздин өлкөбүздүн өнүгүшүнө терең из калтырган адамдын аты менен байланыштуу болгондуктан, аны короомдо, көздөн далдоодо каткан болбойт деген ойго токтодум. Мындай баалуу тарыхый буюм баарыбызга тең орток, баарыбыздын энчибиз. Заманбап автоунаалардын түрү жайнаган азыркы заманда жаш муун көрүп, ата-бабалардын кандай унаа тээп, жок эле дегенде кандай шартта жашап-иштегенин элестетип алышса деле, алар үчүн тарбия. Ошондуктан, Турдакун Усубалиевден калган автоунааны Улуттук тарых музейине белекке тартуулоону туура көрдүм», — деп жазган Садыр Жапаров соцтармактагы баракчасында.

Сүрөт интернеттен алынды

Токтом 2020-жылдын октябрынан тарта күчүнө кирет деп көрсөтүлгөн. Бул чечим күчүнө киргенин Бишкек шаардык кеңеши тастыктады.

Мындан ары Орозбеков менен Раззаков көчөлөрү менен чектешкен аймак (өкмөт үйүнүн имаратынын каршысы) Турдакун Усубалиев атындагы аянт деп аталат.

Сүрөт интернеттен алынды

Мухаммедкалый Абылгазиев Кочкор районундагы Кочкор айылына курула турган музей жана эстеликтин эскизи менен таанышты.

Андан соң Өкмөт башчы «Чолпон» кинотеатрында жүргүзүлүп жаткан оңдоп-түздөө иштерин көрүп, бул объекттеги бардык ремонт иштери өз учурунда жана сапатуу бүтүүсүн камсыз кылууну тапшырды.

Сегиз томдуктун автору Кыргыз-орус Славян университетинин окутуучусу, профессор Аттокур Жапановдун айтымында китеп алгач 14 том болуп түзүлгөн. Ал китепти 10 жыл мурун Турдакун Усубалиев менен болгон жолугушуудан кийин жаза баштаган.

«Бүгүнкү күнгө чейин материалдарды чогултуп отуруп, 14 томдон турган китеп түзүлгөн. Кийинчерээк кыскартып 8 томго түшүрдүк. 1-томдун алгачкы 30 бетине Усубалиевдин өз колу менен жазган жазмаларын койдум», — дейт Жапанов.

Китептин автору белгилегендей «Саясат энциклопедиясы» китебинде саясат боюнча бардык маалыматтар камтылган.

«8 томдук китепте саясатка байланышкан терминдер, түшүндүрмөлөр жана башка маалыматтар камтылган. Анда чет өлкө президенттери тууралуу маалыматтар да бар. Томдуктун ичинде улуттар тууралуу, атап өтсөк еврей улутунун таржымалы, Египет өлкөсү жөнүндө жазылган. Ал эми, «Журналистика энциклопедиясы» 2 томдук китебинде журналисттиканын таржымалы жана керектүү кеп-кеңештер берилген», — дейт ал.

Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын котормо, жарнама жана терминология бөлүмүнүн башчысы Аалы Молдоканов китептин автору тууралуу сөз кылып, Жапанов 200гө жакын китеп жазганын айтып өттү.

Жапанов белгилегендей, эки китеп 100 нускада жарык көрүп, баасы 500 сом турат.

Анын айтымында, Усубалиевдин 100 жылдык мааракесинин алкагында бир катар иш-чаралар өткөрүлүп, алар кийинки жылы аяктайт.

«Сыйлык жылына бир ирет Усубалиевдин туулган күнүндө – 6-ноябрда ыйгарылып турмакчы. Биринчи медаль жана диплом менен президент Сооронбай Жээнбеков сыйланат», — дейт Медетбеков.

«Биз бирге» (Россия) эл аралык кызматташуу ассоциациясынын президенти Жыргалбек Белеков белгилегендей, медалды даярдатууну уюм өз моюнуна алган.

Усубалиевдин 100 жылдыгын өткөрүү боюнча коомдук комитеттин мүчөсү Таалайбек Жумадыловдун билдиргени боюнча, медаль сапаттуу материалдан жасалып, ал алтынга буулатылган.

«Комитеттин чечими менен сыйлык Усубалиев эмгектенген үч кесип боюнча үч наам боюнча ыйгарылат. Биринчиси мугалимдерге, экинчиси массалык маалымат каражат өкүлдөрүнө, ошондой эле мамлекеттик ишмерлерге берилет. Кийинки жылдан тарта медаль, диплом менен бирге акчалай сыйлык бериле баштайт. Бул жылы медалды 9 киши алат», — деди Жумадылов .

Маарекени утурлай, Улуттук энергохолдингден билдиргендей, Кыргызстандагы Күрп-Сай ГЭСине Турдакун Усубалиевдин ысмы ыйгарылды. Майрамдык иш-чара мекеменин жетекчиси Айтмамат Назаровдун катышуусунда өткөн.

«Турдакун Усубалиев өлкөнүн өнүгүшүнө зор салым кошкон. Республиканы жетектеп турган кезде өлкөнүн экономикалык негизин түзүүгө жана бекемдөөгө көп көңүл бурган», — деп билдирип, Т.Усубалиевдин тушунда өлкөдө 100дөн ашуун өнөржай ишканалары ачылган, анын ичинде ГЭСтер, эл аралык «Манас» аэропорту, заводдор, музейлер ж. б. деп кошумчалады Назаров.

Эске сала кетсек, Турдакун Усубалиев 1919-жылы 6-ноябрда жарык дүйнөгө келип, 2015-жылы каза болгон. Ал Совет мезгилинде Кыргыз ССРин дээрлик чейрек кылым башкарып, көз карандысыздык жылдары Жогорку Кеңештин депутаты болгон.

Мамлекет башчысынын сөзү толугу менен берилет:

«Урматтуу мекендештерим!

Сейрек кезде гана бүткүл өлкөнүн тарыхын айрым адамдын тагдырынан бөлүп кароого болбой турган учурлар болот.

Бүгүн биз жүз жылдык юбилейин белгилеп жаткан кыргыз саясатынын патриархы, элибиздин сыймыгы, улутубуздун улуу инсаны Турдакун Усубалиевичке ушундай тагдыр туш келиптир.

Чейрек кылым Кыргызстанды жетектеп, өлкөбүздү өнүгүүнүн бийик тепкичине жеткирген улуттук лидердин юбилейин белгилөө — баарыбызга сыймык жана шыктануу тартуулаган окуя.

Баарыңыздарды куттуктайм!

Турдакун Усубалиевич өлкөнү башкарган 1961-85–жылдар — Кыргызстандын тарыхында өчпөс тамгалар менен жазылып калган, „алтын доор“ болду.

»Тоо алыстан даана көрүнөт« дегендей, бул жылдардын өлкөбүз үчүн тарыхый мааниси, ал тарыхты жараткан элибиздин эмгеги, ошол кезде журтубузду алга сүрөгөн Усубалиевдин бийик лидерлик сапаттары келечекте дагы даана байкалат.

Бүгүн биз сөз кылып жаткан жылдарда Кыргыз ССРинин экономикасында гана эмес, жалпы эле бардык чөйрөлөрүндө, мурда болуп көрбөгөн өсүп-өнүгүү орун алды.

Айрым бир өлкөнүн экономикасы жогорку темп менен өнүксө, „экономикалык керемет“ жаралды, „экономическое чудо“ орун алды деп, анын себебин издеп, кайра-кайра жазып келишет.

Ал эми Усубалиевдин учурунда, биздин республикада — айыл чарбада, өнөр-жайда, энергетикада, саламаттыкты сактоодо, билимде, маданиятта — дээрлик баардык чөйрөдө „өнүгүүнүн керемети“ орун алды.

Өлкөбүздүн экономикалык гана эмес, кеңири масштабдуу өнүгүүсүнүн өзгөчө доору болгон деп бааласак жарашат. Бул — абдан сейрек кездешчү, уникалдуу тарых десек болот.

Сөзүбүз куру болбош үчүн айрым гана фактыларды келтирейин.

Аталган мезгилде республикабызда өнөр жай тармагы калыптанды, гидроэлектростанциялар, заводдор, фабрикалар, жеӊил өнөр жай ишканалары курулду.

Жалпы Борбордук Азияга мааниси чоң — Токтогул ГЭСи, Күрпсай, Ташкөмүр, Шамалдысай, Үч-Коргон ГЭСтери пайдаланууга берилди.

Республиканын территориялык бүтүндүгүнө таасири чоң — Ош-Фрунзе жолунун курулушу аяктады.

Жамбыл–Талас-Суусамыр, Ош-Сарыташ-Карамык жолдору курулду.

Ошол жылдары „Манас“ эл аралык аэропорту, „Ала-Тоо“ аянты, Улуттук филармония, Кыргыз драма театры, Орус драма театры, Өкмөт үйү, Илимдер академиясы, Борбордук китепкана, Тарых музейи, Борбордук цирк, коопсуздук жана коргонуу органдарынын имараттары курулуп, ишке киргизилгенин — бүгүн ушул жерде олтургандардын көпчүлүгү билебиз.

Турдакун Усубалиевич ушул жана башка курулуштарды долбоорлоо, каржылоо жана сапаттуу куруу үчүн жеке камкордук көрүп, тикелей көзөмөл кылган.

Ошол кезде бир нече кичи райондор курулуп, жүз миӊдеген квартиралар пайдаланууга берилген.

Турдакун Усубалиевичтин эмгегине ыраазы болгон Чынгыз Айтматов, аны — борбор калаабыздын „башкы архитектору“ деп атаган.

Жалпы республиканын аймагында ооруканалар, маданий эс алуу, жогорку окуу жайлар, социалдык объектилер курулган.

Баардык облустардын жана райондордун борборлорундагы административдик имараттар ошол мезгилде курулуп, ишке берилген.

Аталган жылдары жогору механизацияланган айыл чарбасы калыптанды.

Жаңы жерлер өздөштүрүлдү. 300 миң гектардан ашык жерге суу жеткирилип, дыйканчылык абдан жакшы темп менен өнүктү.

Мал чарбасы өстү. Койдун, уйдун, жылкынын асыл тукумдуулугу жакшырды.

Эт, сүт, жүн өндүрүүнүн темпи абдан жогору болуп, республикабыз жалпы Союзда алдыңкы орунду ээледи.

Ири эт комбинаттары, сүт заводдору ишке кирип, кайра иштетүү өнөр жайы дүркүрөп өнүктү.

Усубалиевдин тушунда, элибиздин маданий өнүгүүсү абдан бийик болгон. „Социалисттик Эмгектин Баатыры“ жана „СССРдин эл артисти“ деген наамга ээ болгон маданият кызматкерлеринин саны боюнча — республикабыз СССРде үчүнчү орунда турган.

»Кыргыз киносунун керемети« эл аралык чөйрөдө таанылган.

Улуттук интеллигенциянын саны көбөйгөн, илим-билим өнүгүп, республикабыз жалпы союздук космосту изилдөө, коргонуу жана машина куруу долбоорлоруна катышкан.

Бул жылдар бардык тармактар боюнча кескин өзгөрүүлөрдүн, улуттук өнүгүүнүн мезгили болгон.

Турдакун Усубалиевич Кыргызстанды агрардык өлкөдөн чыныгы агрардык-индустриялык өлкөгө айлантуу үчүн жан аябай күрөшүп келген. Аны ишке ашырган.

Мунун далили катары 80-жылдары Кыргызстан дүйнөнүн 53 мамлекетине ар кандай өнөр жай продукциясын экспорттоп турганын айтсак болот.

Мындан тышкары, Турдакун Усубалиевич — Кыргызстанды ар түрдүү кооптуу долбоорлорду ишке ашыруу аракеттеринен сактап калган.

Ал Соң-Көлдүн суусун Нарын дарыясына бурабыз деген коогалаңдуу долбоордон жана Чаткал дарыясына суу сактагыч куруп, ал территорияны сууга бастыра турган коркунучтан сактап калганын улуу муун жакшы билет.

Чүйдө кара куурайды, Ысык-Көлдө апийимди өстүрүүнү токтотуу үчүн Союздун деӊгээлинде кайра–кайра маселе коюп жүрүп, элибиздин генофондуна зыян келтирчү чоӊ кырсыктан сактап калган.

Бул күч-аракеттери — анын канчалык көрөгөч жана даанышман, өз эли-журтун сүйгөн мыкты патриот уул болгондугун айгинелеп турат.

Урматтуу мекендештерим!

Турдакун Усубалиев — республикалык гана эмес, жалпы союздук масштабдагы мамлекеттик, партиялык ишмер болгон.

Ал 1943-жылы партиялык мектепке жөнөтүлүп, эки жыл окугандан кийин, 1955-жылга чейин — он жыл бою КПСС Борбордук Комитетинин аппаратында иштеген.

Москвада 12 жыл жашап, Советтер Союзунун дээрлик бардык жеринде болгон. Башка республикалардын турмушун, экономикасын, маданиятын жакындан билген.

Ушул мезгилде терең билимге, кеңири көз карашка ээ болгон, саясий такшалуудан өткөн.

Бул тажрыйбасы — кийин Кыргызстанды өнүктүрүү үчүн чоң роль ойногон фактор болгон.

Ал республиканы башкарган мезгилдерде беш жолу СССР Жогорку Советинин депутаттыгына шайланган.

КПСС Борбордук Комитетинин съезд, пленумдарында чоң маселелерди көтөрүп, өзүн жалпы Союздун келечегине күйгөн партиялык жетекчи катары көрсөткөн.

Албетте, Турдакун Усубалиевич — партияга берилген ишмер болду, ага чын дилинен, ак кызматын өтөдү.

Бирок, түпкүлүгүн айтканда — кылган эмгеги, башынан аягына чейин, жалпы элге, өлкөнүн кызыкчылыгына арналды.

Партиядан аны адилетсиз чыгарып коюшканда, ага жалпы элдин колдоосу дем-күч берди, адилеттик кайра келээрине болгон ишеними аны чыйралтты.

Азыр да өлкөбүз „өзүмдөн да — мекеним ыйык“ деген позициядагы адамдарга муктаж.

Баарыбызды бириктирген „Кыргызстаным“ деген улуу сезим, мамлекетчилдик рух керек.

Мунун мисалын биз Турдакун Усубалиевичтин өмүр жолунан таба алабыз деп ойлойм.

Урматтуу мекендештерим!

Турдакун Усубалиевич эгемен Кыргызстанда парламентаризмди өнүктүрүүгө да чоң салым кошту.

Ал 1995-жылдан тартып эки жолу Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеӊешинин депутаттыгына шайланып, эгемен мамлекетибиздин тарыхындагы эӊ маанилүү чечимдердин кабыл алынышына себепкер болду.

Мен ошол кезде Турдакун Усубалиевич менен парламентке депутат болуп, үзөнгүлөш иштеп калдым.

Экөөбүз эки тармактык комитетке төрага болдук.

Айрым депутаттык комиссияларга чогуу мүчө болдук.

Парламенттин жыйындарында олуттуу жана актуалдуу маселелерди көтөргөнүнө, келтирген аргументтеринин абдан негиздүүлүгүнө күбө болгом.

Баарыӊыздар эле ал учурларды көрүп-билип калдыңыздар.

Турдакун Усубалиевич өлкөнүн экономикасы, айрыкча айыл чарбасы, сууну пайдалануу жана тоо-кен тармагы боюнча маселелерди дыкаттык, иш билгилик менен демилгелеген.

Ал бардык учурда фактыларга, цифраларга гана таянган, жүйөлүү аргументтери менен — ар кандай жетекчини, саясатчыны ынандыра билчү.

Ал келечекти кылдат баамдаган, эл аралык авторитети бар, устат саясатчы экендигине терең ынангам.

Урматтуу замандаштар!

Турдакун Усубалиевич эң жогорку кызматта турганда да, депутаттык милдетин аткарып жүргөндө да, өз позициясында бекем туруп, көкүрөктөгү чындыгынан жазбай, мамлекет алдындагы ыйык милдетин адал аткарып, „өзүм эмес — элим“ деп жашап өттү.

Ал киши, чындыгында эле — феноменалдуу эс тутуму бар, республиканын аймактарын, андагы иштеген кадрлардын ар бирин мыкты билген, тирүү легенда, басып жүргөн архив болчу.

Анын өмүрү, мамлекеттик ишмердиги — элдин эсинде ак барактай таза, чындык менен ширелишкен бойдон калды.

Кадырман аксакалыбыз өтө жупуну турмушту жактырып, бой көтөрбөй, байлыкка, көрпенделикке азгырылбай өмүр өтөдү.

Анын жетекчилик гана эмес, инсандык сапаттары тууралуу да жакшы сөздөр аңыз болуп айтылып, урпактарга жетет деп ишенебиз.

Урматтуу мекендештерим!

Бүгүнкү күндө Турдакун Усубалиевдин жетекчилик ишмердигине ар кандай саясий позициядагы адамдар баа берип келишет.

Алардын көпчүлүгү — бул уникалдуу инсандын лидерлик күчтүү таасирине, бийик адамгерчилигине, теӊдешсиз иштермандыгына, даанышмандыгына ынанышат.

Усубалиевдин келишпес сынчылары да анын тереӊ билимин, мамлекеттик деӊгээлде ойлоно билген акыл-эсин, тереӊ тажрыйбасын, элим деп жашап өткөнүн тана алышпайт.

Турдакун Усубалиевичтин өткөн жолуна саресеп салып, айтаар элем: ал эң кыйын учурларда, тоталитардык система күчүндө турган кезде — кыргыз элинин кызыкчылыгын жогору коюп, аны коргоп калууга бүткүл күч-аракетин жумшады.

Кыргыз элинин келечек-тагдыры үчүн кайгырып, сүйүнүп, күйүп жүрүп, жашап өттү.

Урматтуу мекендештерим!

Кыргыз Республикасынын тарыхында кадырлуу жетекчинин бүтүндөй доорду камтыган өмүрү менен иши чоӊ орунду ээлейт. Мекенине өтөгөн эмгеги дайыма элдин эсинде калат.

Улуу инсаныбыздын ысымын ыйгаруу боюнча мыйзамда белгиленген беш жылдык мөөнөт жакында аяктайт.

Усубалиев өзү курган Күрпсай ГЭСине анын аты берилди.

Мындан тышкары, Турдакун Усубалиевич өзү майрамдык параддарды кабыл алып жүргөн Өкмөт үйүнүн алдындагы Эски Аянтка жана Бишкек шаарынын райондорунун бирине анын ысымын ыйгарсак — туура иш болот деп ойлойм.

Эң негизгиси — улуу инсаныбызга койгон эстелигибиз да, эскерүүбүз да, анын жолун татыктуу улап кетүү менен өлчөнөт.

Ал башкаруунун бийик үлгүсүн, жетекчилик абийирдин нукура сапатын көрсөттү.

Анын өмүрү — баарыбызга өрнөк, улуу сабак, өлкө үчүн кристалдай таза иштөөнүн үлгүсү.

Биз, залкар инсандын өмүрүнөн, эмгегинен таалим алып, элибизге, жерибизге жан үрөп иштешибиз керек.

Турдакун Усубалиев — кыргыз мамлекетинин өзгөчө доорунун, жарк этип, тез өнүккөн тарыхый мезгилинин лидери.

Улутубуздун улуу инсаны — жыйырманчы кылымдагы эӊ ири мамлекеттик жана саясий жетекчилердин бири катары тарыхта калат.

Бүгүн биз, жалпы кыргыз эли, Турдакун Усубалиевичтин эмгегине, элге арналган өмүрүнө дагы бир жолу таазим этип, ысымын ыйык тутуп олтурабыз.

Баарыбыз чогуу улуу жолду улап, урпактарга гүлдөгөн өлкөнү, өнүккөн Кыргызстанды, ыйык Мекенди калтырып кетели!

Элибизде ар дайым аманчылык, жергебизде дайыма тынчтык болсун!

Сүйүктүү Кыргызстаныбызды Жараткан Кудай Өзү колдосун!»

Бүгүн, 4-ноябрда Нарында анын айкели ачылып, ага өкмөт башчы Мухаммедкалый Абылгазиев баш болгон мамлекеттик кызматкерлер, депутаттар, коомдук ишмерлер жана саясатчылар катышты.

Ошол эле учурда, белгилүү мамлекеттик ишмердин урматына ордо калаада Токтогул Сатылганов атындагы Улуттук филармонияда салтанаттуу иш-чара уюштурулду. Анда Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген куруучсуу Асан Давлетов Усубалиевдин маарекеси мамлекеттик деңгээлде уюштурулбай жатканына нааразы болду.

«Кайсыл бир көчөгө Усубалиевдин ысымын бербей, баш калааны анын урматына атасак болбойбу», — деп суроо салды ал.

Мисал катары коңшу мамлекеттин борбору Нур-Султан деп кайрадан аталганын кошумчалады.

Эске салсак, буга чейин Бишкектеги эски аянтка, Күрп-Сай ГЭСине жана чокуларынын бирине Турдакун Усубалиевдин ысымы ыйгарылган.

Нарын шаарынын борбордук аянтында саясий жана коомдук ишмердин эстелигин ачуу расмий иш-чарасы өттү. Иш-чаранын меймандарына театралдык оюн-зоок көрсөтүлдү.

Анын эс алуучу орундукта китептердин алдында отурган элесин кыргыз эл сүрөтчүсү Сабырбек Ажиев жасады. Эстелик орнотууну ардагер курулушчу, Мамэкотехинспекциянын өзөктүк, радиациялык коопсуздук башкармалыгынын башчысы Марат Исаков сунуш кылып, чыгымдарын көтөрдү.

Бул иш-чара Кыргыз ССР Коммунисттик партиясынын Борбордук комитетинин биринчи катчысы, КР Баатыры Турдакун Усубалиевдин 100 жылдыгына карата уюштурулган.

Көргөзмөдө Усубалиевдин жашоосу жана жасаган иштери тууралуу баяндаган китептер, макалалар, сүрөттөр коюлган.

Иш-чарада маданият министринин орун басары Нуржигит Кадырбеков сөз сүйлөп, иш-чаранын мааниси жана Усубалиев тууралуу айтып өттү.

«Турдакун Усубалиев Бишкектеги Улуттук китепкана, опера жана балет театры өңдүү имараттардын курулушуна көп көңүл бурган. Ал маданият, гуманитардык жана билим берүү тармагынын өнүгүшүнө чоң салым кошкон», — деди ал.

Көргөзмө эки жумага созулуп, каалоочулар келип көргөзмөнү көрүп кетсе болот.

Ага бир катар коомдук ишмерлер, ЖК төрагасы Дастан Жумабеков, Ош шаарынын мэри Таалайбек Сарыбашов, өкмөттүн Ош облусундагы өкүлү Узарбек Жылкыбаев ж.б. катышкан.

Иш-чаранын алкагында сүрөт көргөзмөсү уюштурулуп, Усубалиев тууралуу даректүү тасма көрсөтүлгөн. Ошондой эле анын өмүр баяны жана мамлекеттик кызматты ээлеп турганда жасаган иштери тууралуу баяндама жасалган.

Турдакун Усубалиев 1919-жылы 6-ноябрда жарык дүйнөгө келип, 2015-жылы каза болгон. Ал Совет мезгилинде Кыргыз ССРин дээрлик чейрек кылым башкарып, көз карандысыздык жылдары Жогорку Кеңештин депутаты болгон. Быйыл Турдакун Усубалиев 100 жашка чыкмак.

Мындай чечимди бүгүн, 23-октябрда Бишкек шаардык кеңешинин кезектеги сессиясында шаардык кеңештин депутаттары кабыл алышты.

Депутат Асылбек Кадыралиев Турдакун Усубалиевдин ысымын ыйгаруу тууралуу баяндамачынын маалыматын укпай эле, дароо добуш берүүнү сунуштады. Депутаттар аны колдошту.

Токтом 2020-жылдын октябрь айынан тарта күчүнө кирет.

Президент Кыргызстандын энергетика тармагы өзүнүн 85 жылдык юбилейин белгилей тургандыгын эске салып,  өлкөнүн бардык энергетиктерин бул майрам менен куттуктады.

”Биздин өлкөнүн бардык ГЭСтерин курууга катышкан Кыргыз Республикасынын Баатырлары Акбаралы Кабаевге, Курманбек Арыковго өзгөчө ыраазычылык билдиргим келет. Энергетиканын юбилейин белгилөө учурунда дагы бир ардактуу ардагерибиз — Турдакун Усубалиевичти эскерип кетүү абзел.  Анын Күрп-Сай ГЭСинин курулушуна кошкон салымы баа жеткис. Ошол үчүн аталган станцияга Турдакун Усубалиевдин ысмын берүү жөнүндө чечим кабыл алынды“, — деди Жээнбеков.

Белгилей кетсек, мамлекеттик жана саясий ишмер Турдакун Усубалиевдин 100 жылдык мааракесин белгилөө тууралуу жарлыкка президент Сооронбай Жээнбеков жыл башында атайын буйрук чыгарган. Иш-чараны өткөрүүгө уюштуруу комитети түзүлүп, ушу тапта мааракени өткөрүү планы даярдалууда. 

Усубалиев 1919-жылдын 6-ноябрында Нарын облусунун Кочкор районуна караштуу Теңдик айылында төрөлгөн.
Ал 2015-жылы 6-сентябрда узакка созулган оорудан каза болгон.

Советтик доордо Кыргызстанды чейрек кылым жетектеген Турдакун Усубалиев Кыргызстан коммунисттик партиясынын биринчи катчысы кызматын 24 жылдан ашык аркалаган.

Эсенгул Усубалиев 71 жашында узакка созулган оорудан улам каза болгон. Анын денеси Кочкор районунун Теӊдик айылында жерге берилди.

Маркум Эсенгул Усубалиев 1948-жылы туулган. Кыргыз мамлекеттик улуттук университетинин тарых факультетин аяктап, ошол эле окуу жайда иштеп, проректор кызматына чейин көтөрүлгөн. Анын уулу Эсенбек дин таануучу, кызы эл аралык уюмдарда иштейт.

Быйыл Кыргыз Республикасынын баатыры Турдакун Усубалевдин 100 жылдыгы белгиленип жатат. Т.Усубалиевдин Сыргак (2007-жылы каза болгон), Эсенгул жана Бермет аттуу 3 баласы бар. Эркин, Эрмек, Энвер, Эсен жана Бегайым аттуу неберелери, Элан, Этар, Эмир, Эмад, Таир-Кемел, Сена-Адел аттуу чөбөрөлөрү бар.

Учурда небереси Усубалиев Эрмек Сыргакович Бишкек шаардык кеӊешинде КСДП фракциясынан депутат.

Эске салсак, Турдакун Усубалиев 2015-жылы каза болгон.

Сүрөт интернеттен алынды

«Ал боюнча териштирдик, чара көрдүк. “Таза-Нарын” ишканасынын директоруна катуу сөгүш берилди. Ага буюртма берип, алмаштырган балдарды териштирүү тапшырмасы берилди. Эки кун мурда шамалда айрылып калып, аны алмаштыруу боюнча буюртма берген экен. Сүрөттү Интернеттен караган экен. Ошол жерден 4-5 сүрөт чыгып, жарыгырак жана түстүү сүрөт экен. Калганы ак-кара түстө экен. Ал бала өзү да Усубалиевди көрүп, тааныбаган бала го. Аны да текшерип илишпей, ушинтип уят кылышты. Азыр алмаштырылды. Типография өз эсебинен чыгарып, элден да кечирим сурады».

Кыргызстандын мамлекеттик жана саясий ишмери Турдакун Усубалиевдин 100 жылдыгын утурлай Нарын шаарындагы Ленин көчөсүнө, борбордук аянтка жакын жерге баннер илинген. Анын сүрөтү социалдык тармактарга жарыяланып, сүрөттөгү киши Усубалиев эмес экени талкуу жараткан. Мэриянын басма сөз кызматы сүрөттү жаңылып илип алгандарга карата тартиптик жаза көрүлөрүн айткан. Ал эми баннерге мурдагы транспорт министри Кыдырма Орозалиевдин сүрөтү коюлуп калганын маалымат каражаттары жазышты.

Президент Сооронбай Жээнбеков мамлекеттик жана саясий ишмер Турдакун Усубалиевдин 100 жылдыгын майрамдоо жөнүндө жарлыкка 4-февралда кол койгон.

Булак: Азаттык

Сүрөт интернеттен алынды

Ал сүрөт социалдык тармактарга жарыяланып, сүрөттөгү киши Усубалиев эмес экени талкуу жараткан.

Ушундан кийин Нарын шаардык мэриясы сүрөттү алмаштыруу боюнча “Таза-Нарын” муниципалдык мекемесине тапшырма берди. Жаңылып илип алгандарга тартиптик жаза көрүлөрүн мэриянын басма сөз катчысы Назгүл Мүсүралиева билдирди.

“Турдакун Усубалиевге 100 жыл” деп жазылып, башка кишинин сүрөтү коюлган баннер эки күн илинип турган. Ал эми баннерге мурдагы транспорт министри Кыдырма Орозалиевдин сүрөтү коюлуп калганын маалымат каражаттары жазышты.

Сүрөт интернеттен алынды

«Мага Түркиядан телефон чалып, музейдин тезинен ачылышын суранып жатышат. Тарых музейине Турдакун Усубалиевдин ысымын ыйгарып, анда ири мамлекеттик ишмердин өмүр жолуна арналган атайын бурч уюштурулса, биз үчүн да, биздин келерки муун үчүн да, биздин меймандар үчүн да жакшы болмок», — деди депутат.