Ведомствонун маалыматы боюнча, КР БШКнын ЖК депутаты З.Рысалиевдин ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотуу токтому КР Конституциясынын 19-беренесинин 2-бөлүмүнүн 1,10-пункттарына, КРнын «КРнын президентин жана Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоо жөнүндө» КРнын Конституциялык мыйзамынын 65-беренесинин 4-бөлүмүнүн 1,5-пункттарына, КРнын «Жогорку Кеңештин депутатынын статусу жөнүндө» мыйзамынын 3-беренесинин 2-бөлүмүнүн 1,9-пункттарына ылайык кабыл алынды.

Зарылбек Рысалиевдин депутаттык күбөлүгү жараксыз деп табылды.

Сүрөт БШКныкы

Депутат Зарылбек Рысалиев Откүрбек Жамшитовду каякта экенин билесинерби деген суроо салды. Ага баш прокурор аны издегенге бир жагдай керектигин, аны издегенге негиз болуш керектигин белгиледи. Буга депутат Рысалиев кандай иштерди кылгандыгы тууралуу ал жакшы билээрин жана аларды санап бере тургандыгын айтты.

Рысалиев ошондой эле, Башкы прокуратура «свой, чужой» деген принципте иштебегенге үндөдү.

Депутат Зарылбек Рысалиев: «5 жылда чачым агарды деп айттыңыз. Эмне кылып чачыңыз агарды? Кыйын иш болдубу?» — деп сурады.

Улукбек Марипов депутаттын суроосуна мындай деп жооп узатты:

 «Эсептөө палатасында буга чейинки жетекчилер иштебептир. Менин ага чейин эле чачым агарган болчу. Өзгөчө Эсептөө палатасына туруштук берип иштөө кыйын. Бирок азырынча чачым сиздикиндей агара элек. Өкмөт башчы болуп келсем чачым сиздикиндей агарат го деп ойлойм», — деди.

Сүрөт www

2019-жылдын 2-ноябрында З.Рысалиевдин ден-соолугуна байланыштуу Кыргыз Республикасынын аймагынан тышкары аймакта дарыланышы зарыл экендиги боюнча анын жактоочусу кайрылган. Ошого байланыштуу Кыргыз Республикасынын ички иштер министрлигинин Тергөө кызматы, анын ден соолугунун абалын эске алуу менен жана Кытай Элдик Республикасынын аймагында дарыланууга мүмкүнчүлүгү бар экендигин эске алуу менен З.Рысалиевге карата белгиленген Кыргыз Республикасынын аймагынан чыкпоо тууралуу чектөөлөр алынып салынгандыгын белгилейбиз.

Бирок, эл өкүлү учурда кримтөбөл Азиз Батукаевдин абактан мыйзамсыз чыгарылышы боюнча козголгон кылмыш иш боюнча сурак берип жатат. Ал август айында үй камагында калтырылган.

Андыктан, Зарылбек Рысалиевдин расмий делегациянын курамында чет өлкөгө чыгып кетүүсү коомчулукта көп суроолоду туудурду. Бул суроолорго Ички иштер министрлигинин басма сөз кызматы билдирүү таркатты.

Маалыматка ылайык, чектөө быйыл 2-ноябрда алынган.

» 2-ноябрда адвокаттын «Рысалиев чет жакта дарыланышы керек» деген өтүнүчү боюнча ИИМдин Тергөө кызматы анын ден- соолугунун абалын жана дарылануу зарылчылыгын эске алып Кыргызстандан тыш жакка чыгуусуна чектөөнү алып салган», — деп айтылат билдирүүдө.

Ал эми, Жогорку Кеңештин басма сөз кызматы Зарылбек Рысалиев БАЭ, Сауд Арабиясы, Катар жана башка бир катар араб өлкөлөрү менен парламент аралык достук тобунун мүчөсү экендигин билдирди. Президент Сооронбай Жээнбековду коштоп Бириккен Араб Эмирликтерине фракциянын тапшырмасы менен кеткендигин кошумчалады.

16-майда айрым жергиликтүү массалык маалымат каражаттар эл өкүлү Зарылбек Рысалиев кримтөбөл Азиз Батукаевдин бошотулганы боюнча сурак учурунда ден соолугу начарлап «Тез жардам» чакыртылганын маалымдашкан.

Эске салсак, кримтөбөл Азиз Батукаевди бошотуу боюнча ишке тиешеси барлар четинен суракка УКМКга чакыртылып жатканы маалым.

Сүрөт интернеттен алынды

2019-жылдын 4-февралынан тарта Өмүрбек Суваналиев Кыргыз Республикасындагы Коопсуздук кеңешинин катчысынын орун басары болуп дайындалды.

Президенттин бул чечимине депутат Зарылбек Рысалиевдин бийликте аймактык теңдикти сактоо тууралуу нааразычылыгы таасир бербеген чыгар, бирок “Каттанинин” Ак үйгө кайтуусу жөн жерден эмес го деген ойду пайда кылды.

Борбордук Азия аймагындагы окуяларды башка өңүттөн чагылдырып турган, Виталий Хлюпиндин Центразия порталында Суваналиевдин өмүр баяны: “Чуулгандуу окуялары менен белгилүү генерал Ө.Суваналиев Кыргызстандын Коопсуздук кеңешинин катчысынын орун басары болду” деген аталыш менен жарыяланды. Анын өмүр баяны ансыз деле көбүнө маалым деңизчи, бирок ошол эле учурда албетте, абдан кызыктуу дагы.

Суваналиевдин өмүрүндө чуулгандуу окуялар аз болгон жок. Тээ 90-жылдары 30 жашында Суваналиев Пржевальск аэропортунда террористтерди кармоодо эрдик көрсөткөнү чуулгандуу окуяга кирбейт деңизчи. Бирок, Өмүрбек Суваналиев ошол жердеги милиция кызматкерлеринин ичинен АН-2 учагын барымтага алган террористтер менен сүйлөшүүгө барып, жада калса алардын колунан жардыруучу затты жулуп алган жалгыз милиция болгону бүгүнкү күнгө чейин айтылып келет.

1993-жылы Өмүрбек Суваналиев Италиянын «Спрут» деп аталган сериалындагы башы каармандын — криминалдык полициянын жетекчисинин атынан аталып, “Каттани” деген атка конгон. Ал жогору жактан кысым болгонуна карабастан, Ысык-Көл облисполкомунун төрагасынын уулун баңги заты менен алектенгени үчүн камаган. Бул чуулгандуу окуядан кийин Суваналиев кармалган, ага кызматтык кабинетинде жеңил ойлуу кыз менен кармап алган кызматкерин сабап салды деген айып коюлуп, СИЗОго камалган. Бирок ал сотто толугу менен акталып, кайрадан кызматына келген.  Бирок 2 айдан соң өз каалоосу менен кызматтан кеткен. Анын себебин ал: “ИИМдин облустагы коллегиясынын коррупция жана уюшкан кылмыштуулук менен күрөшүү ыкмаларына каршылык көрсөтүү” деп атаган.

Суваналиев бир дагы кызматта бир жылдан ашык иштеген эмес. Көбүнчө өз каалоосу менен жана өзүнүн пикирин билдирүү менен кеткен.

1998-жылы Суваналиев Ош облустук Улуттук коопсуздук комитетинин башчысы кызматынан аткезчилик жана курал жарак ташуу боюнча иш жабылганы менен макул болбой кызматынан кеткен. Белгилей кетсек, бул өтө чоң чуу жараткан окуя болгон. 700 тонна курал-жарагы менен 20 вагон кармалган. Териштирүүлөрдөн соң өкмөт ишти жаап, куралды Иранга артка кайтарган.

2005-жылы Бишкек ШИИББинин башчысы – Кыргыз Республикасынын ички иштер министринин орун басары отставкага кетип: “Мен Бишкек шаарынын тургундары көчөдө коркпой-үркпөй басары тууралуу кыялдангам. Шаарды криминалдык элементтерден тазалоого бел байлагам, бирок саясат такыр башка нукта кетти жана мен ал менен макул эмесмин” – деген.

2010-жылы июнь айындагы окуялар учурунда генерал-майор Суваналиев Ош милициясын башкарып турган. Референдум болор алдында ал эшикти тарс жаап чыгып кетип: “Мени административдик ресурсту колдонууга жана оор трагедияны башынан өткөргөн элдин добушун башкарууга аргасыз кылгандарын каалабайм… Бийликке артынан түү менен убактылуу өкмөт жарандарды өлүм коркунучуна дагы бир жолу алып келеби? Жакында эле болгон окуялар эч нерсеге үйрөткөн жокпу? Мен өз өлкөмдү жана элимди бийликтен да катуу сүйөм. Бул менин жарандык позициям”-деген.

2012-жылдан тарта Суваналиев Атамбаевге күчтүү оппозиция болуп келген.

“Мен Алмаз Атамбаев менен иштешпейм. Себеби ал компетенттүү эмес адам жана жетекчиликке жарабайт. Ал популист”,-деген Каттани экс-президентке мүнөздөмө берип жатып.

Айрым эксперттер, атап айтканда мурдагы режимге жакын Бакыт Бакетаев Суваналиевдин кызматка дайындалганы боюнча Vesti.kg сайтына пикирин билдирип жатып: “Суваналиевдин ишинде өчөшүү биринчи орунга чыгышы мүмкүн” экенин билдирген.

“Суваналиев Атамбаевди жек көрөру баарына белгилүү”, азыр болсо Бакетаевдин пикиринде, “биз бир жыл ичинде эч кандай ордунан жылбаган коррупция менен күрөшүүбүз керек. Катаал ыкмалар эч кандай жыйынтык берген жок. Системалык жылыш болуш керек. Коррупция менен “хирургиялык” жол менен эмес “терапевттик” жол менен күрөшүү зарыл”. Ошондуктан Бакетаев жогорку кызматка Атамбаевдин каршылаштарынын келиши өлкөгө пайда алып келбей эле,  Атамбаевден өч алуу үчүн убакыт короп калышы мүмкүн экенин айткан. Башкача айтканда, Атамбаевдин командасындагы саясатчы Суваналиев экс-президентке басым жасап коюшу мүмкүн экенин кыйытты.

Атамбаевдин тарапташтарынын мындай тынчсыздануусу “Кызматтык романдагы” бир эпизодду эске салды.  Людмила Прокофьевна катчысы менен бут кийимин талкуулап жаткан жери эсиңиздеби:

-Вера, сиз жаңы бут кийим алдыңызбы? — Людмила Прокофьевна чече албай жатам,. Сизге жактыбы? – Абдан эле жосунсуз көрүнөт экен. Мен мындайды албайт болчумун.

-Демек, жакшы бут кийим экен. Алыш керек.

Суваналиевдин кызматка келиши Жээнбековдун кандай адам экенине кабар берет.  Суваналиев “жөнөкөй жүргүнчү эмес”. Бетке айткан, компромисске барбаган адам. Конформист эмес.

Сооронбай Шарипович, мыкты кадр. Эл колдоп жатат.

Сере Чалканова — атайын Elgezit.kg үчүн

Бүгүн 19-декабрда парламенттин жалпы жыйынында борбордук трибунадан сөз алган депутат экс-президент Алмазбек Атамбаевдин өлкө башчысы кезиндеги жакшы иштери катары “Үркүндү ордуна коюп кеттиңиз, Көчмөндөр оюндарын көтөрдүңүз, президенттик кызматты ыктыярдуу тапшырып эрдик кылдыңыз” деди.

Ошону менен катар ал Атамбаевди башкарууну толук өткөрүп бергиси келбей жатат деп сындады:

— Аккуланы берип, ага жаңы келген президентти мингизип, эки тизгин, бир чылбырды бербей жатканыңыз кандай болот? Камчыны да, батасын кошо бербейсизби?”

Ал эми азыркы мамлекет башчысы Сооронбай Жээнбековдун ишин мүнөздөп Рысалиев “коррупция менен күрөштө тууганым деген жоксуз, баарына тегиз, түз карап жатасыз. Аймактарды өнүктүрүү программаңызга канча деген миллион акча которулуп, элдин колдоосуна алынып жатат. Чыңгыз Айтматовдун 90 жылдыгына чоң иштерди бүтүрүп бердиңиз” деп белгиледи.

Ал эми кемчилиги катары инаугурация күнү Атамбаевге убада кылынган сыйлык алигүнчө тапшырыла электигин айтты:

— Сиз Алмаз Шаршеновичке жарлыгыңыз менен айткан сөзүңүз бар эле. Ошону орундатып койбойсузбу. Жаңы жылда чакырып, баатырлыгын берип, төшүңөрдү тийгизип, бири-бириңерди кечирбейсиздерби! Эл ушуну күтүп жатат.

Депутат кайрылуусун “Кошуналар күлүп жатат” деген сөзү менен жыйынтыктады.

Алмазбек Атамбаевдин жана Сооронбай Жээнбековдун өкүлдөрү азырынча Рысалиевдин айткандарына жооп кайтара элек.

Атамбаев Кыргызстанды 2011-2017-жылдары башкарды.

Жээнбеков алты жылдык мөөнөткө 2017-жылы келди. Ошол эле жылдын 27-ноябрында Жээнбеков Атамбаевди «Кыргыз Республикасынын Баатыры» наамы жана «Ак- Шумкар» өзгөчө белгиси менен сыйлоо тууралуу алгачкы жарлыгын чыгарган. Бирок сыйлык азырынча тапшырыла элек.